Ard Posthuma, geboren 1942 in Haarlem.

 

Ik studeerde germanistiek, anglistiek en filosofie in Lausanne, München en Bazel. Was lector aan de universiteit van Bazel en docent Duits aan de Noordelijke Hogeschool te Groningen. Vertaalverslaafde. Intermediair. Begon in 1989 met het vertalen van Nederlandse, Vlaamse en Friese dichters in het Duits, uit passie en uit onvrede met de al te eenzijdig op betekenis gefixeerde vertaalpraktijk inzake poëzie. Maakte Duitse bloemlezingen van Martinus Nijhoff, Cees Nooteboom, Gerrit Kouwenaar, Leonard Nolens en Tsjêbbe Hettinga. Vertaalde talloze gedichten van Nederlandse en Vlaamse dichters voor tijdschriften en poëzie festivals. Was op grond daarvan een jaar lang te gast in Berlijn (‘Kulturprogramm’ van de DAAD) en drie maanden als gastschrijver in Calw, geboorteplaats van Hermann Hesse. Geef graag lezingen met of zonder andere dichters.

 

Mijn grote liefde geldt literaire teksten waarin vorm en inhoud hecht met elkaar verbonden zijn, vooral gedichten en poëtisch proza. Vertalen als creatief proces en als brug naar andere werelden en andere tijden. Het liefst vertaal ik werk dat om de een of andere reden onvertaalbaar lijkt. Mijn uitgangspunt is dat op poëtisch gebied alleen de beste vertaling recht van bestaan heeft en dat soms zelfs het beste niet goed genoeg is.

 

Over de kunst van het vertalen doen veel clichés en onzinnige uitspraken de ronde. De onderstaande citaten vormen daarop een uitzondering:

 

"Ik beweer niet dat een letterlijke vertaling onmogelijk is, maar dat zoiets helemaal geen vertaling is. De letterlijke vertaling is niet meer dan een per regel corresponderende reeks woorden die ons helpt de tekst in de oorspronkelijke versie te lezen. Ze staat dichter bij het woordenboek dan bij de vertaling, die altijd een literaire daad is."

            Octavio Paz

 

"Bij het omzetten van een gedicht in een andere taal is niet alleen de relatie met de oertekst de maatstaf van de beoordeling, maar evenzeer de bereikte kwaliteit van de nieuwe poëtische realisatie, die wezenlijk bepaald wordt door de expressieve mogelijkheden van de andere taal."

            Paul Hoffmann

 

"Je mag niet eisen en kan niet hopen in de vertaalde tekst alle eigenschappen en kenmerken van het oorspronkelijke gedicht tegelijk veranderd en toch niet veranderd terug te vinden. Dat zou betekenen dat zo’n ideale vertaling – het origineel zelf zou zijn of dat je aan die eis het beste zou voldoen door … helemaal niet te vertalen."

            Hans Hennecke

 

"Een vertaling moet niet alleen met liefde en zorgvuldigheid het origineel op de voet volgen en zo dicht mogelijk benaderen, ze moet er ook een stap op vóór liggen. De vertaling moet een geheel nieuwe kwaliteit van het werk zichtbaar maken die latent daarin aanwezig was, maar in de oorspronkelijke taal niet tot zijn recht kwam. Elke echt gelukte vertaling moet het origineel in een bepaald opzicht overtreffen.”

            Heimito von Doderer

 

Oei!

 

Gerrit Kouwenaar en Ard Posthuma in Berlijn
Gerrit Kouwenaar en Ard Posthuma